معرفی 11 نمونه از مهمترین زیرساخت‌های فیزیکی اتاق سرور

زیرساخت‌های فیزیکی اتاق سرور نقش حیاتی در عملکرد بهینه و ایمن سیستم‌های فناوری اطلاعات دارند. این زیرساخت‌ها شامل تمام اجزای فیزیکی مانند دیوارها، سقف کاذب، کف کاذب، رک‌ها و تجهیزات برقی است که در کنار هم محیطی امن و کارآمد را برای نگهداری سرورها و تجهیزات شبکه فراهم می‌کنند. طراحی دقیق و رعایت استانداردهای لازم برای این اجزا نه تنها از آسیب‌دیدگی تجهیزات جلوگیری می‌کند، بلکه موجب افزایش بهره‌وری و کاهش ریسک‌های فنی نیز می‌شود. در این مقاله ما تصمیم داریم به صورت کامل مهمترین زیرساخت‌های فیزیکی اتاق سرور را معرفی کرده و هر یک را به صورت مجزا بررسی نمایید. در نتیجه پیشنهاد می کنیم در ادامه با ما در وب سایت Endmood همراه باشید.

زیرساخت‌های فیزیکی اتاق سرور چیست؟

زیرساخت‌های فیزیکی اتاق سرور به تمام اجزای واقعی و قابل لمس گفته می‌شود که برای راه‌اندازی درست و ایمن یک اتاق سرور باید به آن‌ها توجه شود. این اجزا شامل کف کاذب می‌شود که برای عبور کابل‌ها و تهویه مناسب کاربرد دارد، سقف کاذب که برای نظم‌دهی به تأسیسات برقی و تهویه استفاده می‌شود، دیوارهایی که باید عایق حرارتی و مقاوم در برابر صدا باشند و همچنین درهایی که در برابر مقاومت در برابر آتش‌سوزی طراحی می‌شوند.

در کنار این موارد، رک‌های استاندارد برای نصب تجهیزات شبکه و رعایت فاصله مناسب میان آن‌ها از دیگر اجزای مهم این زیرساخت به شمار می‌روند. همه این عناصر کمک می‌کنند تا فضای داخلی اتاق سرور، هم از نظر ایمنی و هم از نظر عملکرد تجهیزات، در بهترین شرایط ممکن قرار داشته باشد و سیستم‌های فناوری اطلاعات بتوانند بدون اختلال و خطر به کار خود ادامه دهند.

آشنایی با زیرساخت‌های فیزیکی اتاق سرور

اگر تصمیم دارید یک اتاق سرور استاندارد را راه اندازی کنید، بهتر است بدانید حتما باید زیرساخت‌های فیزیکی اتاق سرور، بر اساس استانداردهای بالایی برخوردار باشد. در ادامه مهمترین استانداردهایی که باید زیرساخت‌های فیزیکی اتاق سرور داشته باشد را ذکر خواهیم کرد و هر یک را به صورت مجزا مورد برری قرار خواهیم داد.

ابعاد مناسب برای اتاق سرور

برای ساخت یک اتاق سرور کارآمد، نخستین گام، تعیین ابعاد مناسب آن می باشد. این ابعاد باید با توجه به تعداد و نوع تجهیزات سرور و شبکه برآورد شود. چنان‌چه فضایی بیش از نیاز واقعی در نظر گرفته شود، مصرف انرژی برای سرمایش به‌صورت غیرضروری افزایش خواهد یافت. در مقابل، فضای بسیار محدود نیز باعث بروز مشکل در چیدمان، تهویه و نگهداری تجهیزات خواهد شد. همچنین، بایستی فضایی برای گسترش آینده‌ی تجهیزات در نظر گرفته شود تا در صورت نیاز به توسعه، هزینه‌های بازسازی مجدد تحمیل نگردد.

ارتفاع سقف اتاق سرور

محاسبه‌ی دقیق ارتفاع سقف یکی از اجزای مهم طراحی اتاق سرور به شمار می‌رود. برای این منظور، باید ارتفاع رک‌های نصب‌شده در اتاق را در نظر گرفت و ۴۰ سانتی‌متر به آن اضافه کرد تا فضای کافی برای جریان آزاد هوا میان سقف و تجهیزات فراهم شود. وجود سقف کاذب نیز مزیت محسوب می‌شود، زیرا به عبور کابل‌ها و سیستم تهویه کمک می‌کند. مجموع کف کاذب، سقف کاذب و ارتفاع رک‌ها، تعیین‌کننده‌ی ارتفاع نهایی سقف خواهد بود که معمولاً حدود ۲۸۰ سانتی‌متر در نظر گرفته می‌شود.

استاندارد دیوار اتاق سرور

یکی از مهمترین زیرساخت‌های فیزیکی اتاق سرور، مربوط به استاندارد دیوار است. در طراحی دیوارهای اتاق سرور باید از مصالحی استفاده شود که در برابر انتقال صدا و حرارت مقاومت بالایی داشته باشند. وجود پنجره در این فضا تا حد امکان باید حذف یا محدود شود، زیرا هم باعث کاهش امنیت و هم افزایش احتمال ورود گرد و غبار خواهد شد. لازم است فضای اطراف انواع رک‌ شبکه به‌گونه‌ای در نظر گرفته شود که از هر طرف حداقل ۶۰ سانتی‌متر فاصله وجود داشته باشد. این فضای آزاد، امکان تهویه مناسب، دسترسی راحت به تجهیزات و جابجایی بی‌دردسر آنها را فراهم می‌کند.

استاندارد کف کاذب اتاق سرور

کف کاذب یکی از اجزای اصلی زیرساخت‌های فیزیکی اتاق سرور به شمار می رود. این کف از جنس آنتی‌استاتیک ساخته می‌شود تا مانع انتقال الکتریسیته ساکن به تجهیزات حساس گردد. استفاده از کف کاذب مزایای متعددی دارد؛ از جمله توزیع وزن تجهیزات، پنهان‌سازی کابل‌ها، افزایش امکان تهویه و فراهم‌کردن مسیر مناسب برای عبور سیستم سرمایش، از مهمترین مزایای زیرساخت‌های فیزیکی اتاث سرور می‌باشند. در نهایت بهتر است ذکر کنیم، جنس این کف‌ها معمولاً از آلومینیوم یا فولاد انتخاب می‌شود که در برابر فشار مقاوم هستند.

استاندارد درب اتاق سرور

برای حفظ امنیت فیزیکی تجهیزات، درب ورودی اتاق سرور باید دارای ویژگی‌های خاصی باشد. این درب باید ضد حریق، مقاوم در برابر نفوذ و دارای سیستم قفل الکترونیکی مطمئن باشد. طراحی آن باید به‌گونه‌ای صورت گیرد که از ورود افراد غیرمجاز جلوگیری کند. استفاده از سیستم‌های قفل بیومتریک، رمزی یا کارتی برای این منظور توصیه می‌شود. همچنین، اندازه درب باید به‌حدی باشد که تجهیزات به راحتی از آن عبور کنند؛ برای مثال عرضی در حدود ۱۱۰ تا ۱۲۰ سانتی‌متر و ارتفاعی نزدیک به ۲.۵ متر مناسب به نظر می‌رسد.

امنیت فیزیکی اتاق سرور

کنترل دقیق ورود و خروج به اتاق سرور نقش اساسی در حفظ امنیت شبکه و اطلاعات ایفا می‌کند. در این راستا، نصب دوربین مداربسته و دستگاه‌های ضبط تصویر الزامی است تا هرگونه تردد در این فضا ثبت و بررسی شود. همچنین، تعداد ورودی‌ها باید به حداقل برسد تا احتمال نفوذ کاهش یابد. اگر در اتاق سرور پنجره‌ای تعبیه شده باشد، باید با تدابیر امنیتی مناسب از جمله شیشه دوجداره و حفاظ فلزی ایمن شود. محل قرارگیری این پنجره نیز باید به‌گونه‌ای انتخاب شود که دید مستقیمی به تجهیزات نداشته باشد.

تجهیزات اطفای حریق

وجود سیستم اطفای حریق یکی از مهمترین زیرساخت‌های فیزیکی اتاق سرور می‌باشد. استفاده از سنسورهای تشخیص دود و حرارت در داخل رک‌ها و محیط اطراف، امکان شناسایی سریع خطر را فراهم می‌سازد. بهتر است برای خاموش کردن حریق از گاز FM200 استفاده شود، چرا که این گاز بدون آسیب رساندن به تجهیزات اکتیو، پسیو و غیره، شعله را در لحظه خاموش می‌کند. استفاده از آب یا کف در این فضا ممنوع است، زیرا می‌تواند منجر به خرابی کامل سخت‌افزارهای حساس شود.

استاندارد دما و ویژگی‌های محیطی اتاق سرور

تنظیم درست دمای محیط، از عوامل اساسی در عملکرد بهینه تجهیزات الکترونیکی می باشد و یکی از مهمترین پارامترها در زیرساخت‌های فیزیکی اتاق سرور به شمار می‌رود. در یک اتاق سرور استاندارد، دمای مطلوب معمولاً حدود ۱۸ درجه سانتی‌گراد در نظر گرفته می‌شود که باید به‌طور مستمر ثابت باقی بماند. بهره‌گیری از کولرهای گازی کم‌مصرف و دارای راندمان بالا، راهکاری مناسب برای سرمایش این فضا به شمار می‌آید.

به دلیل افزایش رطوبت محیط توسط کولرهای آبی، استفاده از آن‌ها در چنین فضایی مناسب نیست. همچنین برای جلوگیری از نفوذ گرد و غبار، باید تمامی منافذ به‌دقت درزگیری شده و از پنجره‌هایی با شیشه‌های دوجداره استفاده گردد تا هم از ورود آلودگی جلوگیری شود و هم اتلاف انرژی کاهش یابد.

استاندارد سیستم روشنایی اتاق سرور

سیستم روشنایی در اتاق سرور باید با دقت و بر اساس استانداردهای مشخص طراحی شود. روشنایی مناسب باید به‌گونه‌ای باشد که علاوه بر تأمین روشنایی لازم برای کاربران، از تولید گرمای اضافی که ممکن است بر روی عملکرد دستگاه‌ها تأثیر منفی بگذارد، جلوگیری کند. همچنین، یکی از مهم‌ترین ویژگی‌هایی که باید در طراحی سیستم روشنایی در نظر گرفته شود، استفاده از سنسورهای حرکتی است که قادر هستند به‌طور خودکار پس از خروج افراد از اتاق، سیستم روشنایی را خاموش کنند.

این اقدام نه‌تنها موجب صرفه‌جویی در مصرف انرژی می‌شود، بلکه از بروز مشکلات حرارتی نیز جلوگیری خواهد کرد. برای کاهش مصرف انرژی، استفاده از لامپ‌های LED یا لامپ‌های کم‌مصرف توصیه می‌شود. بنابراین، طراحی سیستم روشنایی باید به نحوی انجام شود که از نظر انرژی بهینه باشد. این سیستم‌ها نه‌تنها باید در شرایط خاص اتاق سرور به بهترین شکل عمل کنند، بلکه باید با توجه به ضرورت‌های خاص محیط، همچون کاهش حرارت و انرژی، به‌طور خودکار و بدون دخالت انسان کنترل شوند.

استاندارد برق اتاق سرور

بدون تردید، تأمین برق یکی از ارکان اصلی زیرساخت‌های فیزیکی اتاق سرور می باشد زیرا این پارامتر بر روی عملکرد صحیح و بی‌وقفه اتاق سرور به شدت تاثیر گذار است. تجهیزات موجود در اتاق سرور به‌طور مستمر به برق نیاز دارند و در صورت بروز هرگونه قطع یا نوسان در جریان برق، ممکن است آسیب‌های جدی به سخت‌افزارها، سیستم‌ها و زیرساخت‌های فیزیکی اتاق سرور وارد شود. به همین دلیل، تأمین برق از منابع معتبر و طراحی سیستم برق‌رسانی باید با دقت فراوان صورت گیرد.

استفاده از برق شهری به‌عنوان منبع اصلی تأمین انرژی در اتاق سرور ضروری است، اما در کنار آن باید سیستم‌های پشتیبان مانند UPS (منبع تغذیه بدون وقفه) یا ژنراتور نیز در نظر گرفته شود. این سیستم‌های پشتیبان در صورت قطعی برق، امکان تأمین انرژی برای ادامه عملکرد دستگاه‌ها را فراهم می‌کنند و از بروز خسارت‌های ناشی از قطع ناگهانی برق جلوگیری می‌کنند. همچنین، نصب تابلوی برق در اتاق سرور برای کنترل دقیق ولتاژ و آمپر ورودی برق به تجهیزات امری ضروری است.

ارت اتاق سرور

آخرین استاندارد در زیرساخت‌های فیزیکی اتاق سرور باید در نظر بگیرید، ارت اتاق سرور است. وجود سیستم ارت در اتاق سرور یکی از الزامات حیاتی برای تأمین ایمنی تجهیزات برقی به‌شمار می‌آید. چاه ارت به‌عنوان وسیله‌ای برای هدایت بارهای اضافی و نوسانات برق به زمین عمل می‌کند و از ایجاد خطرات ناشی از این نوسانات جلوگیری می‌کند. به عبارت دیگر، ارت سیستم‌های برقی را از اثرات منفی بارهای اضافی محفوظ می‌دارد و موجب عملکرد ایمن و بهینه دستگاه‌ها خواهد شد.

برای نصب چاه ارت، باید مراحل دقیق و علمی رعایت شود. ابتدا باید چاه به عمق کافی حفر شده و به خاک نم‌دار برسد. سپس، برای کاهش مقاومت خاک، مخلوطی از زغال و نمک به داخل چاه افزوده می‌شود. در ادامه، یک صفحه مسی به‌طور صحیح به سیم مسی متصل می‌شود تا از زنگ زدگی جلوگیری کرده و عملکرد سیستم ارت را بهبود بخشد. نصب لوله پولیکا برای تأمین رطوبت لازم در چاه نیز ضروری است. پس از این مراحل، برای اطمینان از عملکرد صحیح سیستم، باید با استفاده از دستگاه‌های ارت‌سنج میزان مقاومت چاه را بررسی کرد تا مطمئن شویم که مقاومت آن زیر ۲ اهم است.

این سیستم ارت، علاوه بر افزایش ایمنی، کمک می‌کند تا تجهیزاتی همچون سوئیچ شبکه، روتر و تمامی تجهیزات پسیو و اکتیو موجود در اتاق سرور، در برابر نوسانات و خطاهای الکتریکی محافظت شوند.

رعایت استانداردها برای زیرساخت‌های فیزیکی اتاق سرور از اهمیت ویژه‌ای برخوردار می باشد. هر یک از اجزای اتاق سرور مانند ابعاد فضا، دیوارها، سقف کاذب، کف کاذب، سیستم‌های تهویه و برق‌رسانی باید با دقت طراحی و اجرا شوند تا عملکرد بی‌وقفه و ایمن سیستم‌ها تضمین شود. با توجه به نیازهای روزافزون به تجهیزات پیشرفته و سیستم‌های ذخیره‌سازی داده، داشتن یک اتاق سرور مناسب و استاندارد نه تنها از لحاظ ایمنی بلکه از جنبه کارآیی و توسعه آینده نیز ضروری است.

در نتیجه، توجه به جزئیات فنی در طراحی این زیرساخت‌ها می‌تواند به جلوگیری از مشکلات و کاهش هزینه‌های نگهداری و تعمیرات کمک شایانی نماید. در انتها بهتر است ذکر کنیم که تمام تجهیزات را از برند های معتبر خریداری نمایید، برای مثال معتبرترین برندهای سوئیچ شبکه (cisco.com، میکروتیک، تی پی لینک) هستند.